İstanbul: Han, Çarşı, Agora, Cité

Han, Çarşı, Agora, Cité: İstanbul’da ve ötesinde

Bu ders; karşılaşmaların ve bağların, sınırları aşan ve evinden uzakta yaşayan insanların, malın, sözün ve deneyimin dolaşımına dair hikâyeleri bir araya getiriyor. Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümünden Prof. Dr. Paolo Girardelli bizler için, han, çarşı, agora ve cité kavramlarının İstanbul’daki farklı biçim ve anlamlarını; bunun yanı sıra Osmanlı Balkanları’nda, İzmir’de, Halep’te ve İskenderiye’deki karşılıklarını ele alacak. Dersimizde aynı zamanda “embolon”, “funduk”, “wakala”, “okelle” gibi kavramların arasındaki benzerlikleri ve ilişkiler de değerlendirilecek.

Bu dersin ilhamı, 1894 yılında Sultan II. Abdülhamid’in başmabeyincisi Ragıp Paşa için inşa edilen ve bugün Rumeli Han olarak yapının girişinde yer alan Osmanlıca, Yunanca ve Fransızca adlandırmalarından gelmektedir zira Rumeli Han'ın kapısında aynı zamanda Agora Romulias ve Cité Roumelie de yazmaktadır.

Rumeli Han, aynı baninin Pera ya da Beyoğlu’nun çokkültürlü dokusu içinde, birbirine yakın konumlarda inşa ettirdiği üç konut/ticaret yapısından biridir. Diğer ikisi, Osmanlı İmparatorluğu’nun yüzyıllar boyunca yayıldığı coğrafyalara atıfla adlandırılan Afrika…