İstanbul ve Vapurları: Ayastefanos Hattı

24 Aralık 19.00’da Postane ve Arkeoloji Sanat Yayınları işbirliğinde Ayastefanos Deniz Hattı’nı konuşmak için buluşuyoruz. Bu etkinliğimizde Türkiye arkeoloji ve tarih çalışmalarının sayısız konuda katkısı bulunmuş, arkeolog Nezih Başgelen ile İstanbul’un deniz hatları tarihinde önemli bir noktayı konuşuyor olacağız. Konuşmamızda İstanbul vapurlarının tarihine genel olarak değindikten sonra, 1844’de Tersane-i Amire’nin ve 1852’de Şirket-i Hayriye’nin kurulmasını takiben, şirketin Boğaz’da çalışan dört hattından biri olarak kurulan Ayastefanos deniz hattı anlatılacaktır. Ayastefanos deniz hattı Karaköy köprüsünden Yeşilköy’e Kumkapı, Samatya, (K. Mustafa Paşa), Makriköy (Bakırköy) üzerinden seferler ile işletilmiştir. Servet-i Fünun yazarlarının konu ile alakalı yazısından bir parçayı aşağıda bulabilirsiniz.

“Makriköyü’nü de arkada bıraktık; rüzgar şiddetle esiyor vapurun yolunu kesmek istiyor fakat, “Kalamış” tesviye görmüş makinesi, havuzdan yeni çıkmış teknesiyle milletin sağanaklarına rağmen süratle yürüyor, karada, fişenk fabrika-i hümayunu pişgahındaki mili çıkmak üzere olan şimendifer katarını arkada bırakıyordu.” 

Servet-i Fünun Mecmuası 844. sayı, “Ayastefanos Deniz Hattı”

Nezih Başgelen

1958 yılında İstanbul’da doğdu. 1978’de konusunda ülkemizdeki ilk yaygın süreli yayın olan Arkeoloji ve Sanat Dergisi’ni çıkardı ve bugüne kadar başarıyla yayımladı. 1982’de kurduğu Arkeoloji ve Sanat Yayınları, yurdumuzun zengin tarihi eserleri, eski uygarlıkları hakkında araştırma, inceleme, el kitapları, kataloglar, gezi rehberleri gibi 21 temel dizi üzerinden 800’e yakın başvuru eserinin yayımını gerçekleştirmiştir. 1986’da Türkiye’nin tarihi doğal ve turistik değerlerine dönük hizmet veren görsel doküman arşivini (Celsus Picture Library) oluşturdu. Ülkemizin zengin arkeolojik potansiyelini sistematik bir şekilde fotoğraflarla belgeledi. Bu konuda saygın bir başvuru kaynağını oluşturdu. Türkiye ile ilgili eski seyahatname, resim, belge, kitap ve haritaları topladı. Yabancı ülke müzelerindeki ve arşivlerindeki Türkiye’den giden eserleri belgelemeye çalıştı. Çocuklara yönelik tarihi eserleri ve eski uygarlıkları sevdirmeyi amaçlayan eğitici boyama kitapları projesini başlattı. Ülkemiz insanına eski kentleri ve harabeleri tarihi ve doğal çevre değerlerini sevdirmeyi ve bilinçlendirmeyi amaçlayan kültür turlarını organize etti ve bizzat gerçekleştirdi. Yazdığı yazılar, verdiği konferanslar, yayınladığı kitaplar, düzenlediği etkinliklerle arkeolojinin ve eski eserlerin korunmasının ülkemiz kamuoyunda yer almasını sağladı. Yurt içinde ve yurt dışında arkeoloji ile ilgili toplantı ve etkinliklerde ülkemizi başarıyla temsil etti. Trakya ve Anadolu’da özellikle Doğu Anadolu’da yaptığı araştırmalar ve inceleme gezilerinde pek çok bilinmeyen kalıntı, anıt ve arkeolojik yerleşmeyi belgeleyerek bilim dünyasına tanıttı. Arkeoloji, sanat tarihi, etnoğrafya, turizm, tarihi ve doğal çevrelerin korunması hakkında yayınlanmış bine yakın çalışması vardır.

Resim: L’effet du vent du Sud à San Stefano - Ayastefanos'da Lodos Fırtınası - Leveche in San Stefano - Salt Araştırma, Yeşilköy Koleksiyonu, AHISTYESI010

Konuşma Postane Hol'de gerçekleşecektir. Hol Postane'nin üçüncü katında yer almaktadır.