Manzum Metinler Işığında İstanbul’da Gündelik Hayat

İstanbul Konuşmaları serimizin dördüncüsünü Camhane Studio iş birliği ile düzenliyoruz. Bu konuşmamızda Prof. Dr. Ahmet Atilla Şentürk ile divan şiirlerinin ışığında Osmanlı İstanbul'unun gündelik hayatı üzerine sohbet edeceğiz.

Günümüzde yaygın olarak “divan şiiri” olarak adlandırılan eski manzum metinlerimiz sadece sanat ürünü değil aynı zamanda tarihe ışık tutan birer belge değerindedir. Şairler sosyal hayat sahnelerini ve gündelik hayat enstantanelerini bazen çok ilgisiz görünen bir konu içine yerleştirerek adeta geleceğe bilgi gönderirler. Bu sahneler bazen uzun beyitler ve süslü cümlelerle aktarıldığı gibi bazen de bugün anlam değeri kalmamış bir kelime yahut bir deyimle çiziliverir.

O devirde herkesin bildiği şeyleri kronikler yazmaya değer bulmadığından eski hayatla ilgili pek çok detay kaybolup gitmiştir. Fakat bunların bir kısmı dîvânları dolduran beyitler arasında gizlenerek günümüze ulaşmıştır. Bu metinler çözüldüğünde sayfalar dolusu tarifle anlatılabilecek bir sahnenin bazen bir mısra içinde sadece bir kelimeyle okuyucu zihninde canlanıverdiği görülür. İmparatorluğun her köşesinde aynı kuralları uygulayarak akıl almaz bir homojenlikle icra edilen şiir sanatının en renkli sahnelerini çizen şairler İstanbul’dadır. Bu sebeple İstanbul'un unutulmuş gelenekleri dîvânlarda yaşamaya devam eder. Şairlerin eserlerinde eski hayatın izleri bütün canlılığıyla gizlenmiş hâlde keşfedilmeyi bekler.

Etkinliğimiz 9 Ocak Cuma, 19.00'da başlayacaktır. Katılım için kayıt yaptırmanız gerekmektedir. Kayıt ücretsizdir.

Prof. Dr. Ahmet Atilla Şentürk

1980’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden mezun olarak aynı üniversitenin Eski Türk Edebiyatı Anabilim Dalına asistan girdi. 1987’de Başlangıçtan XVI. Asra Kadar Anadolu Sahası Mesnevîlerinde Edebî Tasvirler konulu doktora tezini bitirdi. 1991-1993 akademik yıllarında A.B.D., Ohio State Üniversitesi’nde “Near Eastern Languages and Literatures” bölümünde Daily Life in the Ottoman Empire in Light of Literary Texts konulu disertasyonla misafir öğretim üyesi olarak bulundu. İstanbul Üniversitesinde 1993’te doçent 1999’da profesör olarak edebiyat tarihi, metin şerhi, metin tamiri ve edebî metinler ışığında toplum hayatı konularında dersler verip kitaplar yayımladı. Eserlerinden bazıları: Yahyâ Beğ'in Şehzade Mustafa Mersiyesi yahut Kanunî Hicviyesi (Enderun Kitabevi, 1998); Osmanlı Şiiri Antolojisi, (Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, 1999); Eski Türk Edebiyatı Tarihi (Dergâh Yayıncılık, İstanbul 2007) İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinden 2010’da emekli olan Şentürk 2016’da Osmanlı Edebiyatı Araştırmaları Merkezi OSEDAM’ı kurarak uzun yıllar üzerinde çalıştığı eseri Osmanlı Şiiri Kılavuzu’nu yayımlamaya başladı. Bugüne kadar yayımladığı ciltler şunlardır: Osmanlı Şiiri Kılavuzu (Âb-Azrail) c.I, İstanbul 2016; Osmanlı Şiiri Kılavuzu (Bâb-Çüst eri) c.II, İstanbul 2017; Osmanlı Şiiri Kılavuzu (Dâbbe-Düzgün) c.III, İstanbul 2019; Osmanlı Şiiri Kılavuzu (Ebabil-Efsûn) c.IV, İstanbul 2020.