Manzum Metinler Işığında İstanbul’da Gündelik Hayat

İstanbul Konuşmaları serimizin dördüncüsünü Camhane Studio iş birliği ile düzenliyoruz. Bu konuşmamızda Prof. Dr. Ahmet Atilla Şentürk ile divan şiirlerinin ışığında Osmanlı İstanbul'unun gündelik hayatı üzerine sohbet edeceğiz.

Günümüzde yaygın olarak “divan şiiri” olarak adlandırılan eski manzum metinlerimiz sadece sanat ürünü değil aynı zamanda tarihe ışık tutan birer belge değerindedir. Şairler sosyal hayat sahnelerini ve gündelik hayat enstantanelerini bazen çok ilgisiz görünen bir konu içine yerleştirerek adeta geleceğe bilgi gönderirler. Bu sahneler bazen uzun beyitler ve süslü cümlelerle aktarıldığı gibi bazen de bugün anlam değeri kalmamış bir kelime yahut bir deyimle çiziliverir.

O devirde herkesin bildiği şeyleri kronikler yazmaya değer bulmadığından eski hayatla ilgili pek çok detay kaybolup gitmiştir. Fakat bunların bir kısmı dîvânları dolduran beyitler arasında gizlenerek günümüze ulaşmıştır. Bu metinler çözüldüğünde sayfalar dolusu tarifle anlatılabilecek bir sahnenin bazen bir mısra içinde sadece bir kelimeyle okuyucu zihninde canlanıverdiği görülür. İmparatorluğun her köşesinde aynı kuralları uygulayarak akıl almaz bir homojenlikle…